Escape room - Kto Ty jesteś? Polak mały
Przeczytaj artykuł z "instrukcją" przeprowadzenia escape roomu i POBIERZ TUTAJ gotowy pakiet zadań do wydruku. Przekonaj się, jak technologia i zabawa mogą skutecznie wspierać edukację patriotyczną!
Współczesna edukacja dziecka młodszego coraz częściej sięga po metody aktywizujące, które angażują emocje, wyobraźnię i współpracę w grupie. Jedną z takich metod jest escape room edukacyjny – forma zabawy łącząca elementy gry terenowej, zagadek logicznych i pracy zespołowej. W niniejszym artykule przedstawiam autorski projekt pokoju zagadek pt. „Kto Ty jesteś? Polak mały”, przygotowany z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Tematyka ta wpisuje się w dwa kierunki polityki oświatowej państwa 2025/2026: Szkoła miejscem edukacji obywatelskiej – kształtowanie postaw patriotycznych, społecznych i obywatelskich oraz Wspieranie aktywności poznawczej i poczucia sprawczości ucznia poprzez promowanie (…) metod aktywizujących w dydaktyce.
Escape room to nie tylko świetna zabawa, ale też doskonała okazja do rozwijania kompetencji kluczowych: logicznego myślenia, współpracy, czytania ze zrozumieniem, kodowania, a przede wszystkim – budowania postaw patriotycznych i tożsamości narodowej.
Cele ogólne:
- rozwijanie postaw patriotycznych i tożsamości narodowej,
- wzbogacenie i utrwalanie wiedzy o Święcie Niepodległości,
- kształtowanie umiejętności współpracy i logicznego myślenia,
- wprowadzenie elementów kodowania i szyfrowania w edukacji wczesnoszkolnej.
Grupa docelowa: uczniowie klas I-III szkoły podstawowej.
Szczegóły organizacyjne i przygotowanie:
- Materiały i pomoce dydaktyczne. Wszystkie zadania do escape roomu (a jest ich sześć) są dostępne w gotowej wersji do wydruku – wystarczy KLIKNĄĆ TUTAJ i pobrać materiał. Pakiet, oprócz zadań, zawiera również dyplomy i medale dla uczniów. Warto je wydrukować, bo mogą być formą nagrody i uznania za udział w zabawie.
- Przygotowanie sali lekcyjnej. Wydrukowane zagadki należy schować na przykład w kopertach, pudełkach, książkach lub szufladach, wykorzystując przestrzeń klasy. Warto też przygotować wystrój sali tak, by wprowadzał w tematykę pokoju zagadek.
- Wskazówki. Aby uczniowie mogli znaleźć kolejne zagadki muszą otrzymać podpowiedź, gdzie ich szukać. To, w jaki sposób uczniowie otrzymają wskazówki do kolejnych zadań zależy od nauczyciela. Podpowiedzi można napisać na kartce i włożyć do kopert z zadaniami lub – aby uatrakcyjnić zabawę – zakodować w kodach QR. Podpowiedzi (czy to napisane na kartce czy zakodowane qr kodem) muszą zawierać konkretną informację, np.: „Szukajcie zadania nr 1 w niebieskim pudle pod oknem”; „Szukajcie zadania nr 2 w książce pt. „Historia Polski w obrazkach”, którą znajdziecie na półce z książkami. W kopercie z zadaniem nr 1 powinna być podpowiedź, gdzie szukać zadania numer 2, a w kopercie z zadaniem nr 2 – podpowiedź do zadania numer 3, itd.
Przykładowy generator kodów QR, w którym można dodać ładną ramkę i tekst: https://www.websiteplanet.com/pl/webtools/free-qr-code-generator.
- Wprowadzenie. W pakiecie z materiałami do wydruku jest też list od superbohatera, odczytanie którego będzie wprowadzeniem do zabawy. List należy wydrukować i włożyć do koperty zaadresowanej do klasy. Kopertę można położyć w widocznym miejscu w sali lub poprosić pracownika szkoły (np. sekretarkę, woźną) o jej przyniesienie, by wzbudzić zainteresowanie uczniów.
Przebieg zabawy
1. Wprowadzenie – list od superbohatera
Zabawa rozpoczyna się od otrzymania i odczytania listu wprowadzającego. Narracja ma charakter dostosowany do percepcji dziecka, opowiada o zniknięciu Polski z mapy Europy i powrocie niepodległości dzięki superbohaterowi – Józefowi Piłsudskiemu. Z listu uczniowie dowiadują się też, że w klasie ukryto zagadki, których rozwiązania, ułożone w odpowiedniej kolejności, utworzą hasło końcowe („Kto Ty jesteś? Polak mały”). Wprowadzeniem do zabawy może być też film, nagranie lub inna forma przekazu, która zainteresuje dzieci.
2. Rozwiązywanie zadań i poszukiwanie kolejnych
Uczniowie po odczytaniu listu od superbohatera otrzymują pierwszą wskazówkę, gdzie należy szukać zadania nr 1. Po rozwiązaniu zadania nr 1, dzięki podpowiedzi odnajdują zadanie nr 2. I tak rozwiązują kolejne zagadki w celu odnalezienia cząstkowych haseł: „Kto”, „Ty”, „jesteś?”, „?”, „Polak”, „mały”.
| Nr zagadki | Hasło | Rodzaj zadania | Narzędzie / forma |
| 1 | Kto | Ułożenie słowa z liter przypisanych do obrazków | obrazki + litery |
| 2 | Ty | Odczytanie słowa | word cloud |
| 3 | jesteś? | Pokolorowanie QR kodu, który odsłania słowo | QR do kolorowania |
| 4 | ? | Odczytanie znaku zapytania napisanego atramentem sympatycznym | cytryna + kartka (atrament sympatyczny) |
| 5 | Polak | Rozwiązanie krzyżówki | krzyżówka |
| 6 | mały | Rozszyfrowanie wyrazu zakodowanego kropkami | szyfr graficzny |
3. Zakończenie zabawy i podsumowanie
Po rozwiązaniu wszystkich zagadek dzieci układają hasło końcowe: „Kto Ty jesteś? Polak mały”. Na zakończenie czeka na nie niespodzianka – nagroda od superbohatera (np. dyplomy, medale, owoce).
Zabawę warto zakończyć rozmową, która pomoże uczniom zastanowić się, czym dla nich jest Polska, dlaczego znajomość jej historii ma znaczenie oraz w jaki sposób każde dziecko może troszczyć się o dobro ojczyzny. Taka refleksja może przyjąć formę burzy mózgów lub pracy w parach, co nie tylko sprzyja aktywizacji dzieci, ale również pozwala im dzielić się własnymi przemyśleniami i budować poczucie wspólnoty.
Escape room edukacyjny to doskonałe narzędzie do nauki przez zabawę. W kontekście edukacji patriotycznej pozwala dzieciom nie tylko zdobywać wiedzę, ale także przeżywać ją emocjonalnie i wspólnie z rówieśnikami. Scenariusz „Kto Ty jesteś? Polak mały” to propozycja, która może stać się inspiracją do tworzenia kolejnych pokoi zagadek – nie tylko z okazji Święta Niepodległości, ale także innych ważnych wydarzeń historycznych i kulturowych. Zachęcam do tworzenia własnych escape roomów, dostosowanych do różnych tematów i świąt – to metoda, która naprawdę działa!
Dorota Iwanowicz
Konsultant ds. informacji pedagogicznej oraz technologii informacyjno-komunikacyjnej w Pomorskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Słupsku.
